νηστευτές στο δρόμο

Ολόκληρη τη σαρακοστή νηστεύω. Νηστεύω, δηλαδή, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα. Νηστεύω γιατί έχω μπροστά δρόμο, κι όταν έχεις δρόμο δεν θέλεις να βαρύνεις. Καθαυτή η λέξη “σαρακοστή” δεν σημαίνει τίποτα άλλο, παρά μέτρημα του δρόμου που απομένει. Σα να λέει: “σαράντα μέρες υπολείπονται…”. Η σαρακοστή δεν υπάρχει επειδή τάχα οι μέρες της είναι ιερότερες ή μαγικότερες! Υπάρχει χάριν του τερματισμού της! Υπάρχει για να μυεί στην έννοια του οράματος, του καινούργιου που βρίσκεται στο τέρμα των σαράντα ημερών: στη Μεγαλοβδομάδα και εν τέλει στην Ανάσταση! Κι έτσι, νηστευτής σημαίνει ύπαρξη προσανατολισμένη στο μέλλον. Το να νηστεύω σημαίνει όχι απλώς να δηλώνω, αλλά και να ζω με όλες τις διαστάσεις της ύπαρξής μου (πνευματικές και βιολογικές αξεχώριστα) το ότι ο κόσμος τούτος, ο βυθισμένος στη φθορά και στο άδικο, οφείλει να αλλάξει. Οφείλει να βιωθεί ως ένας κόσμος ο οποίος δεν μπορεί να χορτάσει τον άνθρωπο που διψά για ζωή. Κι όταν μιλάμε για αλλαγή του κόσμου, δε μιλάμε για κατάργηση ή εξάτμισή του ή αντικατάστασή του από καποιο υπερπέραν. Αλλαγή του κόσμου, στη χριστιανική οπτική, σημαίνει απελευθέρωσή του από κάθε θάνατο, κυριολεκτικό και μεταφορικό: από κάθε τι που νεκρώνει την ανθρωπιά, που βάζει ημερομηνία λήξης στην αγάπη, που διακόπτει τον έρωτα, που κολοβώνει το δίκιο. Μέχρι τη θανάτωση του θανάτου, δηλαδή μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα, μέχρι να ακουστεί η ιαχή “Χριστός Ανέστη!”, έχουμε πόλεμο – όχι άραγμα, όχι ανεμελιά. Έχουμε μπροστά μας δρόμο που περνά από Γολγοθά, από το κόστος δηλαδή, του να αντιπολιτεύεσαι τον κόσμο τούτο. Κι ο δρόμος δεν προκύπτει αυτόματα! Τον φτιάνει η πράξη. Σαρακοστή, λοιπόν, σημαίνει άσκηση στη διάκριση. Άσκηση στο να μην είμαι αδιάκριτος παμφάγος καταναλωτής ιδεών και καταστάσεων, αλλά πηδαλιούχος του εαυτού μου. Ικανός στο να διακρίνω τι δέχομαι και τι αρνούμαι. Η σαρακοστή, κοντολογής, είναι πράξη βαθειά πολιτική και βαθειά θρησκευτκή ταυτόχρονα. Και η πίστη στην Ανάσταση είναι πράξη για την Ανάσταση, στάση βαθειά πολιτική και βαθειά θρησκευτική ταυτόχρονα, η στάση όσων αρνούνται να αναγνωρίσουν το φασισταριό του θανάτου ως μοιραίο και αναπόφευκτο. Μεγάλη κουβέντα, και μακάρι να την αντέξουμε! Και γι’ αυτό οι ευχές την περίοδο αυτή είναι ευχές για κουράγια. “Καλή Σαρακοστή” σημαίνει καλό δρόμο. Μα, “καλή Ανάσταση” σημαίνει πως ο δρόμος αυτός έχει ένα φτάσιμο: το καινούργιο που σπάζει τη μιζέρια και την υποτέλεια.

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ   (αρχισυντάκτης περιοδικού “Σύναξη”)

φωτογραφία: Η Ανάσταση (Mikhail Vrubel, 1856 – 1910)

οι ακολουθίες της α΄ Εβδομάδας Νηστειών

ΚΥΡΙΑΚΗ 26/02, 18.00 – 19.15 Α΄ ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ & ΑΣΠΑΣΝΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ

ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 27/02, 19.00 – 20.30 ΜΕΓ. ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ & ΜΕΓ. ΚΑΝΟΝΑΣ

ΤΡΙΤΗ 28/02, 19.00 – 20.30 ΜΕΓ. ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ & ΜΕΓ. ΚΑΝΟΝΑΣ

ΤΕΤΑΡΤΗ 29/02, 18.00 – 20.00 ΠΡΟΗΓΑΙΣΜΕΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΠΕΜΠΤΗ 01/03, 19.00 – 20.30 ΜΕΓ. ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ & ΜΕΓ. ΚΑΝΟΝΑΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 02/3, 20.00 – 00.30 ΑΓΡΥΠΝΙΑ

(ΟΡΘΡΟΣ, Α΄ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ, Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ)

φωτογραφία: Olga Bulgakova – Return of the prodigal son

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η συγ-χώρεση

Η Κυριακή «της από του Παραδείσου της τρυφής εξορίας του Πρωτοπλάστου Αδάμ»: ο άνθρωπος πλάστηκε για να ζει στον Παράδεισο σε συνεχή κοινωνία με τον Θεό, τη Δημιουργία και τον άνθρωπο. Η αμαρτία είναι αποτυχία, αποτυχία ως προς την ύπαρξη και τη ζωή, η αποτυχία των προσώπων να βεβαιώσουν και να συντηρήσουν τη μοναδικότητα της υπόστασής τους με την αγάπη. Αυτή η αποτυχία των προσώπων έχει οπωσδήποτε συνέπειες στη φύση του ανθρώπου, αφού την αλλοιώνει και την τεμαχίζει, μεταθέτει τις υπαρκτικές δυνατότητες της φύσης από την προσωπική ετερότητα κι ελευθερία στην ενστικτώδη και απολυτοποιημένη ανάγκη επιβίωσης της ατομικότητας.

Έτσι, η αμαρτία αποκόβει τον άνθρωπο από τους άλλους ανθρώπους, τον απομακρύνει από τον παράδεισο, και η ύπαρξή του στη γη γίνεται μια εξορία.  Αρχίζοντας τη Μ. Σαρακοστή νιώθουμε εξόριστοι σαν τον Αδάμ. Ο Χριστός, όμως, μας ανοίγει την πόρτα του Παραδείσου και κάνει τη ζωή μας μία προσκυνηματική πορεία προς την ουράνια πατρική γη, προς το αιώνιο Πάσχα. Βασική προϋπόθεση για αυτήν την πορεία είναι η ΑΓΑΠΗ, και για να φθάσουμε στην αγάπη, πρέπει να περάσουμε από τη ΣΥΓΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ: το σπάσιμο του εγώ και την επιστροφή στην ενότητα.

Αυτήν την Κυριακή, στο τέλος της ακολουθίας του Εσπερινού, όλοι οι πιστοί πλησιάζουν τον ιερέα κι ο ένας τον άλλο, ζητώντας αμοιβαία συγχώρεση. Η Μεγάλη Σαρακοστή εγκαινιάζεται μ΄ αυτή την κίνηση αγάπης και ενότητας. Πρόκειται να τώρα πια να περιπλανηθούμε 40 ολόκληρες μέρες στην έρημο της Μεγάλης Σαρακοστής. Όμως, από τώρα βλέπουμε να λάμπει στο τέλος το Φως της Ανάστασης, το Φως της Βασιλείας του Θεού.

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η αγάπη

Η Κυριακή αυτή ονομάζεται της Απόκρεω, γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μία περιορισμένη νηστεία (αποχή κρέατος), ώστε να προσαρμοστούμε στη μεγαλύτερη προσπάθεια που θα αρχίσει 7 μέρες αργότερα με τη Σαρακοστή. Το Ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της ημέρας μας δίνει το κριτήριο με το οποίο ο Χριστός θα έρθει να μας κρίνει: Η ΑΓΑΠΗ – όχι ένα απλό ανθρωπιστικό ενδιαφέρον για μία αφηρημένη δικαιοσύνη και για κάποιους ανώνυμους «φτωχούς», αλλά η συγκεκριμένη και προσωπική αγάπη για κάθε ανθρώπινο πρόσωπο με το οποίο ο Θεός μας φέρνει σε επαφή στη ζωή μας. Η χριστιανική αγάπη, που είναι η «δυνατή αδυνατότητα» να βλέπω τον Χριστό στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου.

αγρυπνία Ψυχοσάββατου

Στον Ιερό Ναό Αγίου Φιλίππου θα τελεστεί Αγρυπνία την Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου και ώρα 20.00 μ.μ. – 00.30 π.μ. για το Ψυχοσάββατο.

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η επιστροφή

Η παραβολή του ασώτου υιού μαζί με τους ύμνους της ημέρας, μας παρουσιάζουν τη μετάνοια σαν επιστροφή του ανθρώπου από την εξορία. Ένας άνθρωπος που ποτέ δεν αισθάνθηκε εξόριστος από τον Θεό και την αληθινή ζωή, μάλλον δε θα καταλάβει ποτέ τι ακριβώς είναι ο Χριστιανισμός. Κι εκείνος που έμεινε άτρωτος από τη νοσταλγία για μία άλλη πραγματικότητα, αυτός δε θα καταλάβει τι είναι μετάνοια. Η επιθυμία της επιστροφής από τη «μακρινή χώρα» στον οίκο του Πατρός συνιστά τη μετάνοια. Η Εκκλησία είναι εδώ παρούσα για να μου θυμίζει τι έχω εγκαταλείψει, τι έχω χάσει. Και καθώς αναλογίζομαι, βρίσκω μέσα μου την επιθυμία της επιστροφής και τη δύναμη να την πραγματοποιήσω.

φωτογραφία: τοιχογραφία από την Ι. Μονή Αγίας Παρασκευής στην Κριμαία

ο ηγαπημένος Μαθητής δίνει μαρτυρία για την Αγάπη

Και αυτή την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου στις 19.00 μ.μ. η τακτική συνάντηση της νεανικής συντροφιάς μας στο ναό του αγ. Φιλίππου.

Συνεχίζοντας στο φετινό θεματικό άξονα “πέρασμα στην απέναντι όχθη με οδηγό τον ευαγγελιστή Ιωάννη”, θα έχουμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε αυτή τη φορά στην παρέα μας
τον κ. Γεώργιο Μποροβίλο
(Δρ. Θεολογίας, πτ. Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Νομικής Σχολής)
ο οποίος θα μιλήσει με θέμα
“ο ηγαπημένος Μαθητής δίνει μαρτυρία για την Αγάπη”.

Μετά το πέρας της συζήτησης, περίπου γύρω στις 21.00 μ.μ.
θα ψάλλουμε όλοι μαζί την Παράκληση στην Παναγία μας
για να συμπροσευχηθούμε για τις δύσκολες ώρες που περνά η χώρα μας και πολλοί συνάνθρωποί μας.

ο Ιβάν και τα σκυλιά του

Απίστευτο… μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα της παράστασης «Ο Ιβαν και τα σκυλιά» έζησα ξανά «σαν μια ανάσα» όλη την δεκαετία της κρίσης του 1990 μετά την διέλευση της Σοβιετικής Ένωσης. Μικρές αναφορές σε κάποια καθημερινά γεγονότα έφερναν αναμνήσεις για πραγματικά βιώματα τα οποία είχα βάλει κάπου στην άκρη της καρδιάς μου και δεν άγγιζα ποτέ για να μη πονάω.

Πώς, εκεί που είχαμε, σιγουριά και ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον μας, ισότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις  και υπερηφάνεια για την χώρα που μεγαλώναμε,  ξαφνικά βρεθήκαμε χωρίς  πηγές εισοδήματος και ηθικές αρχές· ο γείτονας μας έγινε ο ανταγωνιστής μας.  Γίναμε τόσο σκληροί και απόμακροι εκεί που ψάχναμε για λίγη ζεστασιά, αγάπη και υποστήριξη μέσα στην ανασφάλεια που βιώναμε όλοι. Πολύ ζωντανά όλα αυτά τα μετέφερε στην παράσταση με μια ερμηνεία που πραγματικά σε καθηλώνει ο ηθοποιός Άρης Σερβετάλης, έχοντας στα χέρια του ένα πολύ δυνατό κείμενο που αφηγείται το αληθινό βίωμα ενός μικρού παιδιού, του Ιβάν, και με τη σημαντική καθοδήγηση του σκηνοθέτη Γιώργου Οικονόμου.

Ο Ιβαν, όπως και εμείς, μέσα στο χάος που επικρατούσε, έψαχνε ζεστασιά και αγάπη και δεν έβρισκε, γιατί ο κόσμος προσπαθούσε μόνο να  επιβιώσει. Ξαφνικά όλοι ασχολούνταν με  τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους. Σκληρά βιώματα έκαναν τις καρδιές τους αλύγιστες και απόμακρες. Δεν έδιναν σημασία στον Ιβάν, ή ακόμη χειρότερα, ήθελαν να εκμεταλλευτούν την αδύναμη κατάστασή του. Πόσο ζωντανά ακόμα στη μνήμη μου τα συναισθήματα που γεννήθηκαν μέσα από αυτή την παράσταση έχοντας ζήσει προσωπικά τόσες παρόμοιες σκηνές…

Πέθανε η μητέρα του. Και εμείς εκείνη την δεκαετία χάσαμε τρεις γείτονές μας από το αδιέξοδο που οδηγούσε τους ανθρώπους στο ποτό. Αλκοόλ. Πόσοι άνθρωποι βλέπουν την ζωή τους μέσα από το πρίσμα του αλκοόλ. Δεν βρίσκουν άλλη διέξοδο ή δεν τους δόθηκε καμία άλλη επιλογή; Θέλουν να μεθούν και το  θεωρούν φυσιολογικό, ζουν την καθημερινότητα στην σκληρότητα και στη βία.

Τις φωνές και τους τσακωμούς που άκουγε ο Ιβαν μέσα στην οικογένεια του ακούγαμε και εμείς απο τις γειτονικές πόρτες. Ξαφνικά,  ηλικιωμένοι άνθρωποι βρίσκονταν έξω από τα σπίτια τους. Ζούσαν  στις σκάλες ή στους διαδρόμους των πολυκατοικιών και ζητιάνευαν στην γειτονιά, ελπίζοντας ότι κάποιος θα τους βοηθήσει.  Αλλά δεν υπήρχε κανείς…

Η παράσταση μου άνοιξε τα μάτια στην πραγματικότητα την οποία βιώναμε εκείνα τα χρόνια και δεν μπορούσαμε να την ερμηνεύσουμε. Με βοήθησε να εξηγήσω στον εαυτό μου ότι πραγματικά  προσπαθούσαμε να επιζήσουμε.

Θα αναρρώσει ο Ιβαν, που τόσα χρόνια έζησε με τα σκυλιά του;  Τα σκυλιά από τα οποία  βρήκε τη ζεστασιά και την αγάπη, με τα οποία έμαθε να επικοινωνεί και τα οποία εμπιστευόταν… Και τώρα, που το παιδί αυτό αποκτά καινούρια οικογένεια, πόσο δύσκολο και επίπονο θα είναι άραγε για εκείνον να ζήσει με τα ανθρώπινα συναισθήματα, να ονειρευτεί και να δώσει φτερά  στον εαυτό του;

Μία εξαιρετική, αποκαλυπτική και πολύ ρεαλιστική παράσταση. Μια αξέχαστη ερμηνεία. Σας ευχαριστούμε!

ΕΛΕΝΗ ΓΚΟΥΡΙΝΑ

Μετά την επιτυχημένη πορεία της σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η παράσταση “Ο Ιβάν και τα σκυλιά” επναλαμβάνεται από την Τετάρτη 8/2 και κάθε Δευτέρα, Τρίτη & Τετάρτη στο Θέατρο Αμιράλ (οδ. Αμερικής).

αγρυπνία αγίου Χαραλάμπους

Στον Ι. Ναό Αγ. Φιλίππου Θησείου (στον πεζόδρομο της οδ. Αδριανού, απέναντι από την είσοδο της Αρχαίας Αγοράς) θα τελεστεί Αγρυπνία την Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου και ώρα 20.00 μ.μ. – 00.30 π.μ. για την εορτή του αγίου Χαραλάμπους.
Πρόσβαση στο Ναό με μετρό (σταθμοί Μοναστηράκι και Θησείο).

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η ταπείνωση

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της πρώτης Κυριακής του Τριωδίου περιγράφει έναν άνθρωπο που είναι πάντα ευχαριστημένος με τον εαυτό του και μετράει την ευσέβειά του με το ποσό των χρημάτων που συνεισφέρει στο Ναό. Αντίθετα ο Τελώνης ταπεινώνει τον εαυτό του και αυτή η ταπείνωση τον δικαιώνει μπροστά στον Θεό. Η ταπείνωση μαθαίνεται ενατενίζοντας τον Χριστό ο οποίος είπε: «Μάθετε ἀπ΄ ἑμοῦ ὅτι πράος εἰμί καὶ ταπεινός τῇ καρδίᾳ». Τελικά γινόμαστε ταπεινοί με το να μετράμε το καθετί με μέτρο το Χριστό και ν΄ αναφερόμαστε για όλα σ΄ Αυτόν. Η μετάνοια είναι θεμελιωμένη στην ταπείνωση και η ταπείνωση είναι καρπός της και τέρμα της.

(φωτογραφία: ψηφιδωτό του 504 μ.Χ. από τη Βασίλική του αγ. Απολλιναρίου στη Ραβέννα)

Καππαδοκία: ακίνητος χορός

Συναντηθήκαμε μέσα  απο το βλέμμα του φωτογράφου με τον τόπο και τους ανθρώπους – πραγματικά ξαναταξιδέψαμε εκεί…  Ψηλαφίσαμε μνήμες και εικόνες δικές μας και ανθεωρήσαμε το κοίταγμά μας,   πλουτίζοντας τη γκάμα της εμπειρίας μας…

Σκηνές από ένα τόπο  με σκληρό φως που πέφτει κάθετα σε βραχους, σε κτίσματα αλλοτινά και σύγχρονα , σε ανθρώπινες φιγούρες. Οι άνθρωποι με την καθαρότητα της αλήθειας τους από άλλη εποχή, μας πάνε σε δικές μας μνήμες, παιδικές για κάποιους από μας,  σε μια πατρίδα ξεχασμένη, κλεισμένη στα ασπρόμαυρα άλμπουμ φωτογραφιών στο σκοτεινό σαλόνι της μαμάς μας. Το τοπίο, σκληρό,  με βαθιές γραμμές να το χαράζουν απελπιστικά.Το φως να κόβεται απο τους όγκους των βράχων,  κάθετη επίκληση σε άσπρο ουρανό. Τα κτίσματα σε οδυνηρή αντίστιξη,  παλιά  καλοχτισμένα και κεντημένα με τη δαντέλα της υπομονής, να ιστορούν στην πέτρα  τους θρύλους τους με την αγάπη της υλικότητας στην καθημερινή συνάφεια. Και να πιο κει, τσιμεντουπόλεις σε γεωμετρικούς σχηματισμούς να διηγούνται το δρόμο της ανάπτυξης ή μήπως της φθοράς;

Στάμπα ανεξίτηλη φεύγοντας,  το άσπρο κάλυμμα της κεφαλής, ανάλαφρο ανέμισμα αλλοτινής αύρας μέσα στη σιγουριά της επερχόμενης βεβαιότητας σ´ ένα σταθμό λεωφορείων.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΠΑΡΛΟΣ – ΒΑΣΩ ΓΩΓΟΥ

Ο φωτογράφος Θανάσης Μπαξόπουλος παρουσίασε ασπρόμαυρες φωτογραφίες τις οποίες τράβηξε το καλοκαίρι του 2010 στη γη της Καππαδοκίας έχοντας ως κέντρο του το παλιό ελληνικό τρωγλοδυτικό χωριό  Παπαγιάννη (σήμερα Ιμπραΐμ Πασσά) στην ατομική έκθεση φωτογραφίας με τίτλο “Καππαδοκία: ακίνητος χορός” στο The Image Gallery από τις 12/01 ως τις 05/02/2012.

οδοιπορικό στους βασικούς άξονες του ευαγγελίου του Ιωάννη

Συνεχίζσται ο κύκλος συναντήσεων διαλόγου και ανταλλαγής προβληματισμού για νέους που γίνονται κάθε Κυριακή απόγευμα και ώρα 19.00 μ.μ. στο Ναό Αγ. Φιλίππου Θησείου με κεντρικό θεματικό άξονα «πέρασμα στην απέναντι όχθη με οδηγό τον ευαγγελιστή Ιωάννη». Ο κύκλος των θεμάτων αυτής της χρονιάς θέλει να δώσει απαντήσεις σε προβλήματα και ερωτήματα του σύγχρονου ανθρώπου μέσα από το λόγο του κατά Ιωάννην ευαγγελίου.

Την Κυριακή 5 Φεβρουαρίου και ώρα 19.00 μ.μ. προσκεκλημένος στη συντροφιά μας είναι ο π. Αναστάσιος Τασόπουλος (πρωτοσύγκελλος Ι. Μητρόπολης Καισαριανής, θεολόγος, φιλόλογος), ο οποίος θα μας εισαγάγει στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο αναπτύσσοντας τους βασικούς του άξονες. Θα ακολουθήσει συζήτηση.