αγρυπνία Ψυχοσάββατου

στο ναό του αγίου Φιλίππου: Παρασκευή 1/6, 19.30 μ.μ. – 00.30 π.μ.

Τα κόλυβα διαβάζονται στο νάρθηκα του ναού μαζί με τον ειδικό νεκρώσιμο κανόνα της ημέρας ο οποίος ψάλλεται στο τέλος της ακολουθίας του Εσπερινού, γύρω στις 20.30 μ.μ.

προεκλογική συζήτηση που λείπει

Υπάρχει μια εκκωφαντική σιγή στο προεκλογικό σκηνικό της άνοιξης του 2012. Αφορά ένα ζήτημα που βρίσκεται στην καρδιά των κομματικών διεργασιών (όθεν “εκκωφαντική”), κι όμως μένει κατ’ ουσίαν ασυζήτητο (όθεν “σιγή”). Ένα ζήτημα, δηλαδή, που δρα καταλυτικά στη διαμόρφωση των πολιτικών προσανατολισμών, αλλά δεν γίνεται θέμα συζήτησης καθ’ αυτό, με αποτέλεσμα να μη φωτίζονται οι διαστάσεις του και να μη δοκιμάζονται οι αντοχές των θέσεων που έχουν απέναντί του οι πολιτικοί φορείς. Το ζήτημα αυτό είναι η εννόηση του δημοσίου χώρου.

Εκατό ημέρες πριν από τις εκλογές, στις 26 Ιανουαρίου, το Υπουργείο Παιδείας διευκρίνισε ότι η ημέρα των Τριών Ιεραρχών είναι αργία, αλλά με προαιρετικό εορτασμό. Τι σημαίνει αυτή η αντιδιαστολή εορτής και εορτασμού; Το θέμα δεν είναι αν οι εορτασμοί γίνονται με ουσιαστικό ή με ανούσιο τρόπο. Είναι κάτι άλλο, απείρως ουσιαστικότερο: μια ιδιότυπη διείσδυση μεταμοντέρνας λογικής στον δημόσιο χώρο. Η μεταμοντέρνα λογική θρυμματίζει το δημόσιο σε ιδιωτικές προτιμήσεις. Σπάζει τον δημόσιο χώρο, ο οποίος είναι το πολύτιμο πεδίο για την κάρπιση της δημοκρατίας. Ο δημόσιος χώρος προϋποθέτει την παραδοχή ότι υπάρχουν κοινά αγαθά, κοινές αξίες. Ο μετεμοντερνισμός (σε συγχωρδία με τον νεοφιλελευθερισμό) δέχεται μόνο ατομικές τροχιές. Παράδειγμα πεζό: Οι πιστοί του δημοσίου χώρου αναγνωρίζουν τον αέρα ως κοινό αγαθό, και φέρνουν σε αναμέτρηση τις διαφορετικές απόψεις τους για τον χειρισμό του. Οι μεταμοντέρνοι / νεοφιλελεύθεροι, όμως, δέχονται ότι το νερό είναι μόνο μια δυνατότητα, όπως κάθε εμπόρευμα. Η διευκρίνιση του Υπουργείου, λοιπόν, πιθανότατα ευχαρίστησε τους εκσυγχρονιστές τούς κοκκαλωμένους στον παλαιοημερολογητισμό της ιδιωτικοποίησης της θρησκείας. Αυτό που δεν μπορεί να δει αυτή η μικρόκαρδη ευχαρίστηση, είναι ότι η παιδεία κινδυνεύει να γίνει χώρος ατομικών επιλογών στο στυλ της ελεύθερης αγοράς. Μια εορτή για την παιδεία δεν υπαγορεύει τι θα πεις στην εορτή, ζητάει όμως να συμφωνήσεις ότι υπάρχουν πολύτιμες ιστορικές και νοηματικές ραχοκοκκαλιές, οι οποίες δομούν την παιδεία ως δημόσιο αγαθό.

Η εν λόγω διευκρίνιση του Υπουργείου είναι ένα δείγμα μόνο της μεταμοντέρνας / νεοφιλελευθερης αποσάθρωσης του δημόσιου. Και δεν έχει καν κάνει την αρχή. Ακριβώς δυο μήνες πριν, το ζήτημα είχε τεθεί σε ορισμένα σχολειά, από ολότελα διαφορετική οπτική, αλλά με την ίδια δυναμική αποσάθρωσης, όταν μαθητές που ερωτοτροπούν με την ακροδεξιά ζήτησαν να απουσιάσουν δικαιολογημένα από τον εορτασμό του Πολυτεχνείου. Κι επί πλέον, σ’ αυτή τη μεταμοντέρνα / νεοφιλεύθερη συγχορδία βασικό βιολί έχει υπάρξει η γνωστή θέση του Υπουργείου Παιδείας το 2008, περί ατομικής δυνατότητας απαλλαγής από ένα μάθημα γενικής παιδείας, δηλαδή από το μάθημα των Θρησκευτικών.

Τα υβρίδια του μεταμοντερνισμού / νεοφιλελευθερισμού που αποδομούν τον δημόσιο χώρο αποτελούν τη Σκύλλα, με Χάρυβδη τις θεοκρατικές απόψεις που βλέπουν τον δημόσιο χώρο όχι ως το φόρουμ συνάντησης και αναμέτρησης, αλλά ως το κενό που θα γεμίσει ολοκληρωτικά από τη δική τους και μόνο παρουσία, των άλλων στελλομένων στον αγύριστο. Η θεοκρατία είναι βλασφημία κατά της ανθρώπινης ελευθερίας, και υπάρχει εξ ίσου σε θρησκευτικές και σε άθεες εκδοχές. Αλλά είναι σημείο των καιρών ότι στο πολιτικό μας σκηνικό κάθε θεοκράτης διακηρύττει την προσήλωσή του στη δημοκρατία. Εδώ και πολλά χρόνια, για παράδειγμα, τα συμφέροντα του άγριου καπιταλισμού και η αστοργία για την έννοια του δημόσιου χώρου άφησαν το μεταναστευτικό ζήτημα να βαλτώσει σ’ αυτό που αρκετοί προειδοποιούσαν: σε συνθήκες γκέτο, σε συνθήκες δηλαδή ανήλιαγες, σε συνθήκες θρυψαλλιάσματος του δημοσίου χώρου, όχι στο επίπεδοι της ατομικότητας αυτή τη φορά, αλλά των στεγανών πολιτισμικών κοινοτήτων. Με τεράστια την ευθύνη της αριστεράς, που άφησε την πολύτιμη συνηγορία της υπέρ της ανθρωπιάς να ακούγεται αφερέγγυα επειδή αρνιόταν να ασχοληθεί με το συγκεριμένο και το καθημερινό, έχουμε φτάσει σε σημείο να είναι δημοφιλής ο μισαλλόδοξος λόγος και να υπάρχουν επ’ αυτού απίστευτες συγκλίσεις (είτε ρητές είτε ανομολόγητες) διαφόρων πολιτικών παρουσιών, κατ’ όνομα διαφορετικών προσανατολισμών.

Μια συζήτηση για τη συμπλοκή δημοσίου χώρου, πολιτισμού και δημοκρατίας, μοιάζει ακόμη (σε στιγμές που η προεκλογική περίοδος εκπνέει μέσα στη δεσποτεία του οικονομισμού) όνειρο νεφελοβατών. Θα μπορέσουν, άραγε, αυτά τα νέφη να γίνουν, κάποτε, βίος καθημερινός, ως μπόρα λυτρωτική που θα αρδεύσει πολλά και θα βάλει πολλούς να κολυμπήσουν;

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Δρ. Θεολογίας, αρχισυντάκτης περιοδικού Σύναξη)

φωτογραφία: Josef Koudelka

χρώματα της άνοιξης

παράθυρο

Εδώ το φως είναι σκληρό

σε δυσκολεύει να το δέσεις μαζί με τις κουρτίνες στην άκρη του

παράθυρου

και στο περβάζι ένα λουλούδι

σαν ηλιοτρόπιο γυρίζει στην περσινή Πρωτομαγιά.

Σαν παίρνει να βραδιάζει

στέκεσαι εκεί μετρώντας τα καράβια φορτωμένα κόκκαλα

τον μεταβολισμό της νεκρής ζώνης που φωσφορίζει τη βροχή

σαν ξεχασμένο φίλντισι.

Διστάζεις να κοιτάξεις κατάματα το δρόμο.

Η φωνή μας δεν είναι μήτε μια σταγόνα

μια σταγόνα που θα ανέβαζε το κύμα

να σκεπάσει ένα χαλίκι.

Ένα δρεπάνι φεγγαριού θερίζει φανοστάτες.

Περιμένουμε κάποιον

να μας μάθει πως σφυράνε οι καλαμιές στα δάκτυλα του ανέμου

πως γίνεται ξανά η μέρα μέρα και το αστέρι αστέρι.

Περιμένουμε το φως να μπει απ` το παράθυρο

ίδιο φίλι γυναίκας μέσα απ` το σκισμένο πουκάμισο.

Άρης Αλεξάνδρου: Ποιήματα, 1941 – 1974, εκδόσεις ύψιλον/βιβλία, Αθήνα 1991

εικόνα: Χρήστος Μποκόρος – Φυλακτό

Χριστός ανέστη!

το σταυροδρόμι στέλνει τις θερμότερες ευχές του σε όλους τους φίλους του!

καλή Ανάσταση!

Μεγάλη Εβδομάδα στο ναό του αγίου Φιλίππου

Κυριακή των Βαϊων 19.00 – 21.00  ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΝΥΜΦΙΟΥ

Μεγάλη Δευτέρα 19.30 – 21.00  ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΝΥΜΦΙΟΥ

Μεγάλη Τρίτη 19.30  – 21.15  ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΝΥΜΦΙΟΥ

Μεγάλη Τετάρτη 19.30 – 01.00  ΑΓΡΥΠΝΙΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ (Όρθρος, Ευχέλαιο, Ώρες, Εσπερινός, Λειτουργία Μ. Βασιλείου)

Μεγάλη Πέμπτη 18.30 – 21.30  ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ

Μεγ. Παρασκευή 11.00 – 14.00  ΩΡΕΣ & ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΑΠΟΚΑΘΗΛΩΣΗΣ

Μεγάλη Παρασκευή 19.00 – 22.30  ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ     (19.30 τα Εγκώμια – 21.30 περιφορά Επιταφίου)

Μεγάλο Σάββατο 08.00 – 10.30  ΩΡΕΣ, ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ, ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Μεγάλο Σάββατο 23.00 – 02.30 ΟΡΘΡΟΣ & ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Κυριακή του Πάσχα 19.00 – 20.00 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

(φωτογραφίες από πίνακες του Georges Rouault)

χειροποίητες πασχαλινές λαμπάδες στο ναό του αγίου Φιλίππου

Στον Ι. Ναό Αγ. Φιλίππου Θησείου (στον πεζόδρομο της οδ. Αδριανού, απέναντι από την Αρχαία Αγορά) θα πραγματοποιηθεί Έκθεση Χειροποίητων Πασχαλινών Λαμπάδων το Σάββατο 17 και την Κυριακή 18 Μαρτίου από τις 12 το μεσημέρι ως τις 17.00 το απόγευμα.

Στην έκθεση συμμετέχουν με πρωτότυπες δημιουργίες τους πολλοί καλλιτέχνες, φίλοι και μέλη της κοινότητάς μας:

Βάσω Γώγου (ζωγράφος): ζωγραφική με ακρυλικά χρώμαατα πάνω στο κερί – τεχνική ντεκουπάζ με ζωγραφική

Άντα Μπαραχάνου (κεραμίστρια): χειροποίητα κεραμικά διακοσμητικά ζωγραφισμένα στο χέρι

Μαρία Ράντλ (κηροπλάστρια): δημιουργίες με εξ΄ ολοκλήρου χειροποίητο κερί και αποξηραμένα λουλούδια

Όλια Λαζαρίδου (ηθοποιός): υφασμάτινοι σελιδοδείκτες ζωγραφισμένοι και κεντημένοι στο χέρι μπρος – πίσω

Χριστίνα Παπαθέου – Δουληγέρη (αγιογράφος): χειροποίητοι σταυροί με πηλό μοντελισμού

Μαρία Λαλιώτη (εικαστικός) & Ειρήνη Μπιλάλη (υπεύθυνη Καλλιτεχνικού Εργαστηρίου “Hello kids”): ζωγραφική σε αλουμίνιο – ζωγραφική με ακρυλικά χρώματα πάνω σε κερί

Γεωργία Ντάφτη (ιδιωτική υπάλληλος): χειροποίητες καρφίτσες από τσόχα

Ομάδα Χειροτεχνίας αγ. Φιλίππου (υπεύθυνη:Γεωργία Μάρκου, αρχιτέκτονας – σκηνογράφος): χειροποίητα μικροκοσμήματα

Οι τιμές των λαμπάδων κυμαίνονται από 5 έως 22 ευρώ.

Ο Ιερός Ναός του αγίου Φιλίππου βρίσκεται στην παλιά συνοικία της Βλασσαρούς, στον πεζόδρομο της οδ. Αδριανού, απέναντι από την Αρχαία Αγορά, εκεί που συναντώνται μνήμες ιστορικές με το σήμερα, άνθρωποι, πολιτισμοί & ιδέες. Βρίσκεται στη θέση αρχαίας τρίκλιτης βασιλικής του 9ου αι. και είναι μία από τις ιστορικές, παλαιές εκκλησίες της Αθήνας που έχουν ανάγκη τη στήριξη και την ενίσχυση όλων μας.

το πρώτο θαύμα του Ιησού

Την Κυριακή 18 Μαρτίου και ώρα 19.00 μ.μ. συνεχίζεται η περιπλάνηση της παρέας μας στο ευαγγέλιο του Ιωάννη, με προσκεκλημένο τον κ. Σωτήριο Δεσπότη (Αναπληρωτής Καθηγητής Ερμηνείας Καινής Διαθήκης, Τμήμα κοινωνικής Θεολογίας Παν. Αθηνών) που θα μας μιλήσει μς θέμα “το πρώτο θαύμα του Ιησού”.

Θα προηγηθεί ο Κατανυκτικός Εσπερινός στις 18.00 μ.μ.

φωτογραφία: ο Γάμος στην Κανά (Rudnay Gyula, 1878 – 1957)

η ελπίδα του Σταυρού

Η Γ΄ Κυριακή Νηστειών ονομάζεται της Σταυροπροσκύνησης. Αυτή τη μέρα ο Σταυρός μεταφέρεται σε μια σεμνή πομπή στο κέντρο του Ναού. Αξίζει να σημειωθεί ότι το θέμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία αυτής της Κυριακής, παρουσιάζεται όχι μέσα στα πλαίσια του πόνου αλλά της νίκης και της χαράς. Βρισκόμαστε στη μέση της Σαρακοστής. Από τη μια πλευρά η φυσική και πνευματική προσπάθεια αρχίζει να μας γίνεται αισθητή, η κόπωση πιο φανερή. Έχουμε ανάγκη από βοήθεια και ενθάρρυνση. Από την άλλη πλευρά, αφού αντέξουμε αυτή την κόπωση, αρχίζουμε να βλέπουμε το τέλος της πορείας μας και η ακτινοβολία του Πάσχα γίνεται πιο έντονη. Η Σαρακοστή είναι η σταύρωση του εαυτού μας, είναι η εμπειρία που αποκομίζουμε από την εντολή του Χριστού που ακούγεται στο Ευαγγέλιο αυτής της Κυριακής: «όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του και ας με ακολουθήσει» (Μάρκ 8, 34). Αλλά δεν μπορούμε να σηκώσουμε το σταυρό μας και να ακολουθήσουμε τον Χριστό αν δεν ατενίζουμε τον Σταυρό που Εκείνος σήκωσε για να μας σώσει. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα αλλά και δύναμη στους άλλους. Έτσι ανανεωμένοι και καθησυχασμένοι θα αρχίσουμε τώρα το δεύτερο μέρος της Σαρακοστής, ατενίζοντας ήδη το ελπιδοφόρο Φως της Ανάστασης που διαλύει το σκοτάδι του θανάτου και κάθε φθοράς.

η δύναμη της προσευχής

Η Β΄ Κυριακή Νηστειών είναι αφιερωμένη στη μνήμη του αγ. Γρηγορίου αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του Παλαμά και τη νίκη του ησυχασμού εναντίον εκείνων που έπαιρναν το δρόμο του ορθολογισμού για να γνωρίσουν το Χριστό. Η προσευχή και η άσκηση είναι τα μέσα με τα οποία θα μπορέσει ο άνθρωπος να καθαρίσει την καρδιά του για να συναντήσει εκεί τον αναστημένο Χριστό. Η προσευχή δεν είναι αίτηση για παροχές, δεν είναι τρόπος με τον οποίο μετατρέπουμε τον Θεό σε υπηρέτη και του ζητούμε να σπεύσει να ικανοποιήσει τα θελήματά μας. Πραγματική προσευχή είναι να μη ζητά ο άνθρωπος τίποτε άλλο παρά μόνο αυτόν τον ίδιο τον Θεό, «την βασιελίαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού», και όλα τα άλλα που έχουμε πραγματικά ανάγκη θα μας δοθούν χωρίς να τα ζητήσουμε (Ματθ. 6, 33). Όπου κι αν βρισκόμαστε, μπορούμε να στενάζουμε από τα βάθη της ψυχής μας και να λέμε «ελέησέ με Θεέ μου…». Όταν ζητούμε έτσι, με τη θερμή προσευχή – «προσκαρτερούντες ομοθυμαδόν τη προσευχή και τη δεήσει» (Πράξ. 1, 14) -, τον αναστημένο Χριστό, Εκείνος θα παρουσιαστεί μπροστά μας, όπως παρουσιάστηκε στην Μαρία και στους έντεκα μαθητές «κεκλεισμένων των θυρών» και θα μας χαρίσει τα αγαθά του παραδείσου.

φωτογραφία: τοιχογραφία από την Ι. Μονή Βατοπαιδίου

η συνάντηση του Ιησού με τον Νικόδημο και τη Σαμαρείτισα

Την Κυριακή 11 Μαρτίου και ώρα 19.00 μ.μ. συνεχίζεται η περιπλάνηση της παρέας μας στο ευαγγέλιο του Ιωάννη, με προσκεκλημένο τον κ. Θωμά Ιωαννίδη (επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στον Τομέα της Ερμηνείας της Καινής Διαθήκης) που θα μας μιλήσει μς θέμα “η συζήτηση του Ιησού με τον Νικόδημο και τη Σαμαρείτισα”.

Θα προηγηθεί ο Κατανυκτικός Εσπερινός στις 18.00 μ.μ.

φωτογραφία: Ο Χριστός και η Σαμαρείτισα (Gustav Dor, 1865)

αγρυπνία αγίων Σαράντα Μαρτύρων

Στον Ι. Ναό Αγ. Φιλίππου Θησείου (στον πεζόδρομο της οδ. Αδριανού, απέναντι από την είσοδο της Αρχαίας Αγοράς) θα τελεστεί ΑΓΡΥΠΝΙΑ (Όρθρος, Ώρες & Προηγιασμένη Θεία Λειοτυργία) την ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΡΤΙΟΥ και ώρα 20.00 μ.μ. – 00.30 π.μ. για την εορτή των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων.

εικόνα: Ι. Μονή Διονυσίου Αγ. Όρους (16ος αι.)

πορεία προς την αποκάλυψη

Συνεχίζεται ο κύκλος συναντήσεων διαλόγου και ανταλλαγής προβληματισμού για νέους που γίνονται κάθε Κυριακή απόγευμα και ώρα 19.00 μ.μ. στο Ναό Αγ. Φιλίππου Θησείου με κεντρικό θεματικό άξονα «πέρασμα στην απέναντι όχθη με οδηγό τον ευαγγελιστή Ιωάννη». Ο κύκλος των θεμάτων αυτής της χρονιάς θέλει να δώσει απαντήσεις σε προβλήματα και ερωτήματα του σύγχρονου ανθρώπου μέσα από το λόγο του κατά Ιωάννην ευαγγελίου.

Την Κυριακή 4 Μαρτίου και ώρα 19.00 μ.μ. προσκεκλημένος είναι ο κ. Σωτήριος Δεσπότης (Αναπληρωτής Καθηγητής Ερμηνείας Καινής Διαθήκης, Τμήμα κοινωνικής Θεολογίας Παν. Αθηνών), ο οποίος θα μιλήσει με θέμα «πορεία προς την αποκάλυψη: τα 4 πρώτα κεφάλαια του κατά Ιωάννην ευαγγελίου» και θα ακολουθήσει συζήτηση. Θα προηγηθεί ο Κατανυκτικός Εσπερινός στις 18.00 μ.μ.

αγρυπνία αγίων Θεοδώρων

Στον Ιερό Ναό Αγ. Φιλίππου Θησείου (στον πεζόδρομο της οδ. Αδριανού, απέναντι από την Αρχαία Αγορά), θα πραγματοποιηθεί ΑΓΡΥΠΝΙΑ την  Παρασκευή 2 Μαρτίου και ώρα 20.00 μ.μ. – 00.30 π.μ. για την εορτή των Αγίων Θεοδώρων. Ο Ακάθιστος Ύμνος και η Α΄ Στάση των Χαιρετισμών θα ψαλλούν κατά τη διάρκεια της Ακολουθίας του Όρθρου.

νηστευτές στο δρόμο

Ολόκληρη τη σαρακοστή νηστεύω. Νηστεύω, δηλαδή, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα. Νηστεύω γιατί έχω μπροστά δρόμο, κι όταν έχεις δρόμο δεν θέλεις να βαρύνεις. Καθαυτή η λέξη “σαρακοστή” δεν σημαίνει τίποτα άλλο, παρά μέτρημα του δρόμου που απομένει. Σα να λέει: “σαράντα μέρες υπολείπονται…”. Η σαρακοστή δεν υπάρχει επειδή τάχα οι μέρες της είναι ιερότερες ή μαγικότερες! Υπάρχει χάριν του τερματισμού της! Υπάρχει για να μυεί στην έννοια του οράματος, του καινούργιου που βρίσκεται στο τέρμα των σαράντα ημερών: στη Μεγαλοβδομάδα και εν τέλει στην Ανάσταση! Κι έτσι, νηστευτής σημαίνει ύπαρξη προσανατολισμένη στο μέλλον. Το να νηστεύω σημαίνει όχι απλώς να δηλώνω, αλλά και να ζω με όλες τις διαστάσεις της ύπαρξής μου (πνευματικές και βιολογικές αξεχώριστα) το ότι ο κόσμος τούτος, ο βυθισμένος στη φθορά και στο άδικο, οφείλει να αλλάξει. Οφείλει να βιωθεί ως ένας κόσμος ο οποίος δεν μπορεί να χορτάσει τον άνθρωπο που διψά για ζωή. Κι όταν μιλάμε για αλλαγή του κόσμου, δε μιλάμε για κατάργηση ή εξάτμισή του ή αντικατάστασή του από καποιο υπερπέραν. Αλλαγή του κόσμου, στη χριστιανική οπτική, σημαίνει απελευθέρωσή του από κάθε θάνατο, κυριολεκτικό και μεταφορικό: από κάθε τι που νεκρώνει την ανθρωπιά, που βάζει ημερομηνία λήξης στην αγάπη, που διακόπτει τον έρωτα, που κολοβώνει το δίκιο. Μέχρι τη θανάτωση του θανάτου, δηλαδή μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα, μέχρι να ακουστεί η ιαχή “Χριστός Ανέστη!”, έχουμε πόλεμο – όχι άραγμα, όχι ανεμελιά. Έχουμε μπροστά μας δρόμο που περνά από Γολγοθά, από το κόστος δηλαδή, του να αντιπολιτεύεσαι τον κόσμο τούτο. Κι ο δρόμος δεν προκύπτει αυτόματα! Τον φτιάνει η πράξη. Σαρακοστή, λοιπόν, σημαίνει άσκηση στη διάκριση. Άσκηση στο να μην είμαι αδιάκριτος παμφάγος καταναλωτής ιδεών και καταστάσεων, αλλά πηδαλιούχος του εαυτού μου. Ικανός στο να διακρίνω τι δέχομαι και τι αρνούμαι. Η σαρακοστή, κοντολογής, είναι πράξη βαθειά πολιτική και βαθειά θρησκευτκή ταυτόχρονα. Και η πίστη στην Ανάσταση είναι πράξη για την Ανάσταση, στάση βαθειά πολιτική και βαθειά θρησκευτική ταυτόχρονα, η στάση όσων αρνούνται να αναγνωρίσουν το φασισταριό του θανάτου ως μοιραίο και αναπόφευκτο. Μεγάλη κουβέντα, και μακάρι να την αντέξουμε! Και γι’ αυτό οι ευχές την περίοδο αυτή είναι ευχές για κουράγια. “Καλή Σαρακοστή” σημαίνει καλό δρόμο. Μα, “καλή Ανάσταση” σημαίνει πως ο δρόμος αυτός έχει ένα φτάσιμο: το καινούργιο που σπάζει τη μιζέρια και την υποτέλεια.

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ   (αρχισυντάκτης περιοδικού “Σύναξη”)

φωτογραφία: Η Ανάσταση (Mikhail Vrubel, 1856 – 1910)

οι ακολουθίες της α΄ Εβδομάδας Νηστειών

ΚΥΡΙΑΚΗ 26/02, 18.00 – 19.15 Α΄ ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ & ΑΣΠΑΣΝΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ

ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 27/02, 19.00 – 20.30 ΜΕΓ. ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ & ΜΕΓ. ΚΑΝΟΝΑΣ

ΤΡΙΤΗ 28/02, 19.00 – 20.30 ΜΕΓ. ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ & ΜΕΓ. ΚΑΝΟΝΑΣ

ΤΕΤΑΡΤΗ 29/02, 18.00 – 20.00 ΠΡΟΗΓΑΙΣΜΕΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΠΕΜΠΤΗ 01/03, 19.00 – 20.30 ΜΕΓ. ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ & ΜΕΓ. ΚΑΝΟΝΑΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 02/3, 20.00 – 00.30 ΑΓΡΥΠΝΙΑ

(ΟΡΘΡΟΣ, Α΄ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ, Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ)

φωτογραφία: Olga Bulgakova – Return of the prodigal son

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η συγ-χώρεση

Η Κυριακή «της από του Παραδείσου της τρυφής εξορίας του Πρωτοπλάστου Αδάμ»: ο άνθρωπος πλάστηκε για να ζει στον Παράδεισο σε συνεχή κοινωνία με τον Θεό, τη Δημιουργία και τον άνθρωπο. Η αμαρτία είναι αποτυχία, αποτυχία ως προς την ύπαρξη και τη ζωή, η αποτυχία των προσώπων να βεβαιώσουν και να συντηρήσουν τη μοναδικότητα της υπόστασής τους με την αγάπη. Αυτή η αποτυχία των προσώπων έχει οπωσδήποτε συνέπειες στη φύση του ανθρώπου, αφού την αλλοιώνει και την τεμαχίζει, μεταθέτει τις υπαρκτικές δυνατότητες της φύσης από την προσωπική ετερότητα κι ελευθερία στην ενστικτώδη και απολυτοποιημένη ανάγκη επιβίωσης της ατομικότητας.

Έτσι, η αμαρτία αποκόβει τον άνθρωπο από τους άλλους ανθρώπους, τον απομακρύνει από τον παράδεισο, και η ύπαρξή του στη γη γίνεται μια εξορία.  Αρχίζοντας τη Μ. Σαρακοστή νιώθουμε εξόριστοι σαν τον Αδάμ. Ο Χριστός, όμως, μας ανοίγει την πόρτα του Παραδείσου και κάνει τη ζωή μας μία προσκυνηματική πορεία προς την ουράνια πατρική γη, προς το αιώνιο Πάσχα. Βασική προϋπόθεση για αυτήν την πορεία είναι η ΑΓΑΠΗ, και για να φθάσουμε στην αγάπη, πρέπει να περάσουμε από τη ΣΥΓΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ: το σπάσιμο του εγώ και την επιστροφή στην ενότητα.

Αυτήν την Κυριακή, στο τέλος της ακολουθίας του Εσπερινού, όλοι οι πιστοί πλησιάζουν τον ιερέα κι ο ένας τον άλλο, ζητώντας αμοιβαία συγχώρεση. Η Μεγάλη Σαρακοστή εγκαινιάζεται μ΄ αυτή την κίνηση αγάπης και ενότητας. Πρόκειται να τώρα πια να περιπλανηθούμε 40 ολόκληρες μέρες στην έρημο της Μεγάλης Σαρακοστής. Όμως, από τώρα βλέπουμε να λάμπει στο τέλος το Φως της Ανάστασης, το Φως της Βασιλείας του Θεού.

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η αγάπη

Η Κυριακή αυτή ονομάζεται της Απόκρεω, γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μία περιορισμένη νηστεία (αποχή κρέατος), ώστε να προσαρμοστούμε στη μεγαλύτερη προσπάθεια που θα αρχίσει 7 μέρες αργότερα με τη Σαρακοστή. Το Ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της ημέρας μας δίνει το κριτήριο με το οποίο ο Χριστός θα έρθει να μας κρίνει: Η ΑΓΑΠΗ – όχι ένα απλό ανθρωπιστικό ενδιαφέρον για μία αφηρημένη δικαιοσύνη και για κάποιους ανώνυμους «φτωχούς», αλλά η συγκεκριμένη και προσωπική αγάπη για κάθε ανθρώπινο πρόσωπο με το οποίο ο Θεός μας φέρνει σε επαφή στη ζωή μας. Η χριστιανική αγάπη, που είναι η «δυνατή αδυνατότητα» να βλέπω τον Χριστό στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου.

αγρυπνία Ψυχοσάββατου

Στον Ιερό Ναό Αγίου Φιλίππου θα τελεστεί Αγρυπνία την Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου και ώρα 20.00 μ.μ. – 00.30 π.μ. για το Ψυχοσάββατο.

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η επιστροφή

Η παραβολή του ασώτου υιού μαζί με τους ύμνους της ημέρας, μας παρουσιάζουν τη μετάνοια σαν επιστροφή του ανθρώπου από την εξορία. Ένας άνθρωπος που ποτέ δεν αισθάνθηκε εξόριστος από τον Θεό και την αληθινή ζωή, μάλλον δε θα καταλάβει ποτέ τι ακριβώς είναι ο Χριστιανισμός. Κι εκείνος που έμεινε άτρωτος από τη νοσταλγία για μία άλλη πραγματικότητα, αυτός δε θα καταλάβει τι είναι μετάνοια. Η επιθυμία της επιστροφής από τη «μακρινή χώρα» στον οίκο του Πατρός συνιστά τη μετάνοια. Η Εκκλησία είναι εδώ παρούσα για να μου θυμίζει τι έχω εγκαταλείψει, τι έχω χάσει. Και καθώς αναλογίζομαι, βρίσκω μέσα μου την επιθυμία της επιστροφής και τη δύναμη να την πραγματοποιήσω.

φωτογραφία: τοιχογραφία από την Ι. Μονή Αγίας Παρασκευής στην Κριμαία

ο ηγαπημένος Μαθητής δίνει μαρτυρία για την Αγάπη

Και αυτή την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου στις 19.00 μ.μ. η τακτική συνάντηση της νεανικής συντροφιάς μας στο ναό του αγ. Φιλίππου.

Συνεχίζοντας στο φετινό θεματικό άξονα “πέρασμα στην απέναντι όχθη με οδηγό τον ευαγγελιστή Ιωάννη”, θα έχουμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε αυτή τη φορά στην παρέα μας
τον κ. Γεώργιο Μποροβίλο
(Δρ. Θεολογίας, πτ. Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Νομικής Σχολής)
ο οποίος θα μιλήσει με θέμα
“ο ηγαπημένος Μαθητής δίνει μαρτυρία για την Αγάπη”.

Μετά το πέρας της συζήτησης, περίπου γύρω στις 21.00 μ.μ.
θα ψάλλουμε όλοι μαζί την Παράκληση στην Παναγία μας
για να συμπροσευχηθούμε για τις δύσκολες ώρες που περνά η χώρα μας και πολλοί συνάνθρωποί μας.

ο Ιβάν και τα σκυλιά του

Απίστευτο… μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα της παράστασης «Ο Ιβαν και τα σκυλιά» έζησα ξανά «σαν μια ανάσα» όλη την δεκαετία της κρίσης του 1990 μετά την διέλευση της Σοβιετικής Ένωσης. Μικρές αναφορές σε κάποια καθημερινά γεγονότα έφερναν αναμνήσεις για πραγματικά βιώματα τα οποία είχα βάλει κάπου στην άκρη της καρδιάς μου και δεν άγγιζα ποτέ για να μη πονάω.

Πώς, εκεί που είχαμε, σιγουριά και ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον μας, ισότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις  και υπερηφάνεια για την χώρα που μεγαλώναμε,  ξαφνικά βρεθήκαμε χωρίς  πηγές εισοδήματος και ηθικές αρχές· ο γείτονας μας έγινε ο ανταγωνιστής μας.  Γίναμε τόσο σκληροί και απόμακροι εκεί που ψάχναμε για λίγη ζεστασιά, αγάπη και υποστήριξη μέσα στην ανασφάλεια που βιώναμε όλοι. Πολύ ζωντανά όλα αυτά τα μετέφερε στην παράσταση με μια ερμηνεία που πραγματικά σε καθηλώνει ο ηθοποιός Άρης Σερβετάλης, έχοντας στα χέρια του ένα πολύ δυνατό κείμενο που αφηγείται το αληθινό βίωμα ενός μικρού παιδιού, του Ιβάν, και με τη σημαντική καθοδήγηση του σκηνοθέτη Γιώργου Οικονόμου.

Ο Ιβαν, όπως και εμείς, μέσα στο χάος που επικρατούσε, έψαχνε ζεστασιά και αγάπη και δεν έβρισκε, γιατί ο κόσμος προσπαθούσε μόνο να  επιβιώσει. Ξαφνικά όλοι ασχολούνταν με  τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους. Σκληρά βιώματα έκαναν τις καρδιές τους αλύγιστες και απόμακρες. Δεν έδιναν σημασία στον Ιβάν, ή ακόμη χειρότερα, ήθελαν να εκμεταλλευτούν την αδύναμη κατάστασή του. Πόσο ζωντανά ακόμα στη μνήμη μου τα συναισθήματα που γεννήθηκαν μέσα από αυτή την παράσταση έχοντας ζήσει προσωπικά τόσες παρόμοιες σκηνές…

Πέθανε η μητέρα του. Και εμείς εκείνη την δεκαετία χάσαμε τρεις γείτονές μας από το αδιέξοδο που οδηγούσε τους ανθρώπους στο ποτό. Αλκοόλ. Πόσοι άνθρωποι βλέπουν την ζωή τους μέσα από το πρίσμα του αλκοόλ. Δεν βρίσκουν άλλη διέξοδο ή δεν τους δόθηκε καμία άλλη επιλογή; Θέλουν να μεθούν και το  θεωρούν φυσιολογικό, ζουν την καθημερινότητα στην σκληρότητα και στη βία.

Τις φωνές και τους τσακωμούς που άκουγε ο Ιβαν μέσα στην οικογένεια του ακούγαμε και εμείς απο τις γειτονικές πόρτες. Ξαφνικά,  ηλικιωμένοι άνθρωποι βρίσκονταν έξω από τα σπίτια τους. Ζούσαν  στις σκάλες ή στους διαδρόμους των πολυκατοικιών και ζητιάνευαν στην γειτονιά, ελπίζοντας ότι κάποιος θα τους βοηθήσει.  Αλλά δεν υπήρχε κανείς…

Η παράσταση μου άνοιξε τα μάτια στην πραγματικότητα την οποία βιώναμε εκείνα τα χρόνια και δεν μπορούσαμε να την ερμηνεύσουμε. Με βοήθησε να εξηγήσω στον εαυτό μου ότι πραγματικά  προσπαθούσαμε να επιζήσουμε.

Θα αναρρώσει ο Ιβαν, που τόσα χρόνια έζησε με τα σκυλιά του;  Τα σκυλιά από τα οποία  βρήκε τη ζεστασιά και την αγάπη, με τα οποία έμαθε να επικοινωνεί και τα οποία εμπιστευόταν… Και τώρα, που το παιδί αυτό αποκτά καινούρια οικογένεια, πόσο δύσκολο και επίπονο θα είναι άραγε για εκείνον να ζήσει με τα ανθρώπινα συναισθήματα, να ονειρευτεί και να δώσει φτερά  στον εαυτό του;

Μία εξαιρετική, αποκαλυπτική και πολύ ρεαλιστική παράσταση. Μια αξέχαστη ερμηνεία. Σας ευχαριστούμε!

ΕΛΕΝΗ ΓΚΟΥΡΙΝΑ

Μετά την επιτυχημένη πορεία της σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η παράσταση “Ο Ιβάν και τα σκυλιά” επναλαμβάνεται από την Τετάρτη 8/2 και κάθε Δευτέρα, Τρίτη & Τετάρτη στο Θέατρο Αμιράλ (οδ. Αμερικής).

αγρυπνία αγίου Χαραλάμπους

Στον Ι. Ναό Αγ. Φιλίππου Θησείου (στον πεζόδρομο της οδ. Αδριανού, απέναντι από την είσοδο της Αρχαίας Αγοράς) θα τελεστεί Αγρυπνία την Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου και ώρα 20.00 μ.μ. – 00.30 π.μ. για την εορτή του αγίου Χαραλάμπους.
Πρόσβαση στο Ναό με μετρό (σταθμοί Μοναστηράκι και Θησείο).

προετοιμασία για τη Μεγάλη Σαρακοστή: η ταπείνωση

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της πρώτης Κυριακής του Τριωδίου περιγράφει έναν άνθρωπο που είναι πάντα ευχαριστημένος με τον εαυτό του και μετράει την ευσέβειά του με το ποσό των χρημάτων που συνεισφέρει στο Ναό. Αντίθετα ο Τελώνης ταπεινώνει τον εαυτό του και αυτή η ταπείνωση τον δικαιώνει μπροστά στον Θεό. Η ταπείνωση μαθαίνεται ενατενίζοντας τον Χριστό ο οποίος είπε: «Μάθετε ἀπ΄ ἑμοῦ ὅτι πράος εἰμί καὶ ταπεινός τῇ καρδίᾳ». Τελικά γινόμαστε ταπεινοί με το να μετράμε το καθετί με μέτρο το Χριστό και ν΄ αναφερόμαστε για όλα σ΄ Αυτόν. Η μετάνοια είναι θεμελιωμένη στην ταπείνωση και η ταπείνωση είναι καρπός της και τέρμα της.

(φωτογραφία: ψηφιδωτό του 504 μ.Χ. από τη Βασίλική του αγ. Απολλιναρίου στη Ραβέννα)

Καππαδοκία: ακίνητος χορός

Συναντηθήκαμε μέσα  απο το βλέμμα του φωτογράφου με τον τόπο και τους ανθρώπους – πραγματικά ξαναταξιδέψαμε εκεί…  Ψηλαφίσαμε μνήμες και εικόνες δικές μας και ανθεωρήσαμε το κοίταγμά μας,   πλουτίζοντας τη γκάμα της εμπειρίας μας…

Σκηνές από ένα τόπο  με σκληρό φως που πέφτει κάθετα σε βραχους, σε κτίσματα αλλοτινά και σύγχρονα , σε ανθρώπινες φιγούρες. Οι άνθρωποι με την καθαρότητα της αλήθειας τους από άλλη εποχή, μας πάνε σε δικές μας μνήμες, παιδικές για κάποιους από μας,  σε μια πατρίδα ξεχασμένη, κλεισμένη στα ασπρόμαυρα άλμπουμ φωτογραφιών στο σκοτεινό σαλόνι της μαμάς μας. Το τοπίο, σκληρό,  με βαθιές γραμμές να το χαράζουν απελπιστικά.Το φως να κόβεται απο τους όγκους των βράχων,  κάθετη επίκληση σε άσπρο ουρανό. Τα κτίσματα σε οδυνηρή αντίστιξη,  παλιά  καλοχτισμένα και κεντημένα με τη δαντέλα της υπομονής, να ιστορούν στην πέτρα  τους θρύλους τους με την αγάπη της υλικότητας στην καθημερινή συνάφεια. Και να πιο κει, τσιμεντουπόλεις σε γεωμετρικούς σχηματισμούς να διηγούνται το δρόμο της ανάπτυξης ή μήπως της φθοράς;

Στάμπα ανεξίτηλη φεύγοντας,  το άσπρο κάλυμμα της κεφαλής, ανάλαφρο ανέμισμα αλλοτινής αύρας μέσα στη σιγουριά της επερχόμενης βεβαιότητας σ´ ένα σταθμό λεωφορείων.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΠΑΡΛΟΣ – ΒΑΣΩ ΓΩΓΟΥ

Ο φωτογράφος Θανάσης Μπαξόπουλος παρουσίασε ασπρόμαυρες φωτογραφίες τις οποίες τράβηξε το καλοκαίρι του 2010 στη γη της Καππαδοκίας έχοντας ως κέντρο του το παλιό ελληνικό τρωγλοδυτικό χωριό  Παπαγιάννη (σήμερα Ιμπραΐμ Πασσά) στην ατομική έκθεση φωτογραφίας με τίτλο “Καππαδοκία: ακίνητος χορός” στο The Image Gallery από τις 12/01 ως τις 05/02/2012.